Ritme

0

August 11, 2011 by Sander

Er ligt nogal wat ten grondslag aan een goed boek of verhaal. Denk hierbij aan personages, situaties, het plot, plaats in ruimte en tijd, maar ook aan het taalgebruik en hoofdstuk- en alineaindeling.

De laatste tijd lees ik veel, heel veel boeken. Die van Nederlandse schrijvers maar tevens, al dan niet vertaalde, boeken van buitenlandse schrijvers. Sommige boeken blinken uit door een krachtig plot. Andere door de prachtige zinnen waarmee het verhaal wordt verteld. En er zijn er die zulke prachtige beschrijvingen van de omgeving bevatten dat de lezer zich “ter plekke” voelt.

Op dit moment ben ik ‘De 39 Treden’ aan het lezen, de Nederlandse vertaling van ‘The 39 Steps’ van John Buchan. Dit boek, het wordt wel de moeder van alle spionageromans genoemd, door de auteur zelf betiteld als een ‘shocker’, bevat het allemaal. De vertaling uit het Engels is bijzonder goed gedaan, zodat je als lezer kunt genieten van prachtige zinnen. De beschrijvingen van de omgeving zijn mooi en ook de personages zijn multidimensionaal. En toch bestempelde ik het boek als ‘eenvoudig’. Niet dat eenvoudig altijd slecht is, maar gevoelsmatig deed ik het daarmee tekort, want het is echt een goed boek!

Ik heb de gewoonte ‘s avonds voor het slapen gaan nog een uurtje te lezen. Dat is overigens een aanrader. Laat de sores van de dag achter je en verlies je eens lekker in een boek. Al moet je wel de zelfdiscipline hebben om op tijd je boek weg te leggen, anders heb je de volgende ochtend spijt. Gelukkig heb ik die discipline inmiddels wel – door schade en schande wijs geworden. Dus tegen elven ging het lampje in de slaapkamer uit en begon ook bij mij het licht uit te gaan.

De geest heeft een vreemde eigenschap om, wanneer je tussen waken en slapen in zit, z’n eigen weg te volgen, te free wheelen, zeg maar. Dat gebeurt mij regelmatig en het is een tijd rijk van inspiratie! Menig verhaal is in een van die periodes ontstaan. Maar gisteren gebeurde er iets anders, en dat had ik nog niet eerder meegemaakt.

Mijn brein produceerde onsamenhangende zinnen – eigenlijk waren het geen echte zinnen – maar wel precies volgens de cadans van ‘De 39 Treden’. Opmerkelijk! Onbewust heb ik het ritme van het verhaal opgepikt en toen ik het boek naast me op het nachtkastje had gelegd, is mijn hoofd er mee aan de haal gegaan. Nu is dat geenszins mijn verdienste, het toont voornamelijk het talent van de auteur.

In boeken over schrijven lees je vaak over ‘ritme’. Een goed boek heeft een bepaald ritme, of cadans, hetgeen onder andere wordt bepaald door  de hoofdstuk- en alineaindeling, maar meer nog door de afwisseling van lange en korte zinnen. Ik vermoed dat alle schrijvers, van Giphart tot Palmen, hiervan op de hoogte zijn en er in zekere mate bewust op letten. Dat maakt het voor mij extra bijzonder, want ‘The 39 Steps’ is inmiddels bijna 100 jaar oud! Dit ‘eenvoudige’ boek is dus briljant in zijn eenvoud!

Zelf schrijf ik korte verhalen en werk ik aan een aantal manuscripten (zoveel ideeën!). Ik probeer zo goed mogelijk toe te passen wat ik weet over schrijven – al dan niet met de hulp van een schrijfcoach – al is mijn gevoel leidend. Maar ik kan alleen maar hopen en dromen dat mijn nog te verschijnen boek op de lezer uiteindelijk hetzelfde effect heeft als ‘De 39 Treden’ op mij. Dat zijn of haar gedachten doordenderen op de cadans van het boek dat al lang en breed op het nachtkastje ligt. Als een runaway train. En dan mag ook mijn boek als ‘eenvoudig’ worden bestempeld. Ik teken er voor.


0 comments »

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.